باغ موزه نارنجستان قوام شیراز
[تعداد: 1    میانگین: 5/5]

به عنوان یکی از جاذبه های گردشگری در ، منتشر شده است.

باغ موزه نارنجستان قوام شیراز

باغ موزه نارنجستان قوام شیراز یکی از مکان های تاریخی شهر شیراز می باشد که در خیابان لطفعلی خان زند شیراز واقع شده است. باغ نارنجستان قوام شیراز به علت وفور درختان نارنج در آن، نارنجستان قوام نامیده می شود و در محله بالا کفت شیراز قرار گرفته است. این باغ از جمله ارزشمندترین آثار دوره قاجاریه محسوب می گردد و به خاندان قوام الملک تعلق داشته است.

عمارت نارنجستان به عنوان دیوانخانه و محل مراجعات رعیت ها و دیگر مردم و همچنین محل تشکیل جلسه های عمومی و نشست های بزرگان و اشراف در زمان قاجاریه مورد استفاده قرار می گرفته است. خاندان قوام الملک از خانواده های مقتدر دوران قاجاریه بوده که چندین قرن سردمدار حکومت نواحی فارس بودند.

ساخت این عمارت به مدت ده سال به طول انجامید و اولین بنایی است که در شیراز سقف آن با پوشش فلزی مثل شیروانی پوشش داده شده است. نارنجستان قوام به عنوان بیرونی و خانه زینت‌الملک به عنوان اندرونی کاخ قوام مورد استفاده قرار می‌گرفته است. این موزه در ابتدا به صورت کاخ، باغ، حمام، زنجیرخانه، اصطبل و مکتب خانه مورد استفاده قرار می گرفته که از این قسمت‌ها زنجیرخانه و اصطبل درجریان حوادث تاریخی و گذر زمان از بین رفته و در حال حاضر بقیه سالم هستند.

باغ نارنجستان شیراز مساحتی حدود ۳۵۰۰ متر مربع دارد و با زیربنایی حدود ۹۴۰ متر مربع احداث شده. این بنا دارای اندرونی و بیرونی به سبک توانگران دوره قاجاریه می‌باشد که بیرونی به عنوان دارالحکومه یا محل رتق و فتق امور سیاسی، نظامی، دیدار با نمایندگان و سفرای دولت های خارجی و اندرونی به عنوان منزل شخصی مورداستفاده قرار می‌گرفته است.

این بنا و اندرونی ازطریق یک تونل زیر زمینی به یکدیگر مرتبط می‌باشد و طاق نمای ورودی در جبهه جنوبی عمارت واقع شده که اشخاص از طریق این مدخل به یک هشتی و از آن به دو راهروی کناری که به حیاط اصلی مرتبط است وارد می‌شوند. ساختمان نارنجستان از دو بخش تشکیل شده که شامل بخش شمالی با ایوان ستون دار جانبی و یک طبقه زیر زمین و دو طبقه فوقانی که محل انجام کارهای اداری و تشریفات بوده است. بخش جنوبی با چهار اتاق در گوشه جنوب شرقی و جنوب غربی که محل استقرار خدمه بوده است.

طرح بنای اصلی این عمارت برگرفته از معماری دوره زندیه است. در این عمارت، تالار بزرگی به طول ۹ متر، عرض ۵ متر و ارتفاع ۶ متر با ستون هایی بلند مشرف بر حوض واقع در وسط باغ وجود دارد. در قسمت شمالی تالار، شاهنشینی وجود دارد که دیوارها و سقف آن آینه کاری و نقاشی شده و کف اتاق از سنگ های مرمر مفروش شده است. این تالار محل پذیرایی میهمانان بوده.این تالار دارای دو ستون سنگی یک پارچه و بلند است.

بر پیشانی در ورودی کتیبه ای از سنگ مرمر سرخ رنگ شامل آیاتی از قرآن قرار گرفته که در دو طرف آن ابیاتی از آسوده شیرازی درباره بانی باغ و تاریخ احداث آن حجاری شده است. هم چنین تاریخ سال ۱۲۶۶ خورشیدی در این قسمت دیده می شود. بر روی ازاره سنگی دو طرف درگاه، نقش دو سرباز تفنگ به دست دوره قاجاریه، حجاری شده است. در ورودی از چوب ساج است که بر روی آن منبت کاری صورت گرفته است.

دیواره های اتاق ها نیز با تصاویر گل و بوته، اشکال حیوانات و منظره شکارگاه تزیین شده است. در ناحیه جلویی عمارت اصلی درهای ارسی با شیشه های رنگی دیده می شود. هلالی میان ایوان دو ستونی و شاه نشین هم دارای شیشه های رنگی است. این شیشه های رنگی در دوره قاجاریه از اروپا به ایران آورده شده، صدف های به کار رفته در تزیینات درها نیز از خلیج فارس آورده شده است.

ازاره اتاق ها و بخاری دیواری شاه نشین از سنگ های مرمری است که از یزد، تبریز و شیراز به دست آمده است. روی این بخاری نقش داریوش هخامنشی حکاکی شده است، اطراف آن نیز مزین به رنگ طلایی است. دو تصویر از محمدرضا خان قوام الملک در دو طرف بالای این بخاری حکاکی شده است. ازاره پایین عمارت، از ازاره سنگی عمارت دیوانخانه کریم خان زند است. بر روی سنگ های ازاره تصاویر سربازان قاجاریه تفنگ به دست، شیر، گور، خرگوش و گل و بوته دیده می شود.

نارنجستان قوام از نظر هنرهایی از قبیل آیینه کاری، شیشه کاری، نقش پردازی، منبت کاری، سنگ تراشی، گچ کاری و مقرنس کاری بکار رفته در آن از زیباترین بناهای این دوره در شیراز است که به اختصار در مورد هر کدام توضیحی آورده شده است. موزه نارنجستان قوام در سال ۱۳۴۵ شمسی افتتاح شده. آثار به نمایش گذاشته در این موزه متعلق به دوره باستانی و تاریخی بوده و ساختمان از نظر آیینه کاری، کاشیکاری، گچبری و نقاشی و منبت کاری یکی از شاهکارهای هنرمندان آن دوره به شمار می رود

بین سال های ۱۳۴۸ تا ۱۳۵۸ هجری شمسی این محل مقر موسسه آسیایی دانشگاه شیراز به سرپرستی آرتور آبراهام پوپ، ایران شناس معروف آمریکایی، بود. پوپ با به نمایش گذاشتن اشیاء و عتیقه هایی که در سفرهای پژوهشی خود در ایران به دست آورده بود، آن را به موزه نارنجستان تبدیل کرد. در این موزه، بخشی از آثار باستانی حفاری شده مربوط به سه هزار سال قبل به نمایش گذاشته شده است. ابراهیم خان قوام الملک در سال ۱۳۴۵ خورشیدی این بنای با ارزش و زیبا را به دانشگاه شیراز اهدا کرد و امروزه به موزه نارنجستان که وابسته به دانشکده هنر معماری است تبدیل شده و برای بازدید عموم آزاد می باشد.

نظر شما درباره باغ موزه نارنجستان قوام شیراز

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

نظر کاربران

  1. هنوز هیچ نظری در مورد این مکان ثبت نشده است، شما اولین نفر باشید، این گوی و این میدان :)