تخت جمشید
[تعداد: 2    میانگین: 5/5]

به عنوان یکی از جاذبه های گردشگری در ، منتشر شده است.

تخت جمشید که در زمان ساخت «پارسَه» نام داشته است، به معنای شهر پارسیان بود، همچنین یونانیان تخت جمشید را پرسپولیس می نامیدند. اما در فارسی معاصر این بنا را تخت جمشید یا قصر شاهی جمشید پادشاه اسطوره‌ای ایران می‌نامند. در زمان ساسانیان به تخت جمشید صد ستون نیز گفته می شد.

تاریخچه تخت جمشید : این بنای شکوهمند در سال ۵۱۸ پیش از میلاد به عنوان پایتخت جدید هخامنشیان ساخته شد. بنیانگذار تخت جمشید داریوش بزرگ بوده است که پس از او پسرش خشایارشا و نوه ی داریوش که اردشیر یکم بود، این مجموعه را گسترش دادند. این مکان از سال ۱۹۷۹ یکی از آثار ثبت شدهٔ ایران در میراث جهانی یونسکو است.

تخت جمشید کجاست : تخت جمشید در شمال شهرستان مرودشت قرار دارد. فاصله تخت جمشید تا مرودشت حدود ۱۰ کیلومتر، هم چنین فاصله تخت جمشید تا شیراز حدود ۵۷ کیلومتر و فاصله تخت جمشید تا پاسارگاد در حدود ۸۵ کیلومتر می باشد. ارتفاع از سطح دریا تخت جمشید ۱۷۷۰ متر می‌باشد. همچنین در فاصله ۶٫۵ کیلومتری از تخت جمشید نقش رستم قرار دارد. در نقش رستم آرامگاه‌های شاهنشاهانی مانند داریوش بزرگ، خشایارشا، اردشیر یکم و داریوش دوم واقع است.

معماران تخت جمشید : ساخت تخت جمشید ۵۰ سال به طول انجامید و در طی این مدت معماران و هنرمندان از چهار گوشه ایران پهناور گرد آمدند تا با مصالح و فنون خاص خود، بنایی را بیافرینند که نه در آن زمان و نه هیچ زمان دیگر نمونه‌ای نداشته و ندارد. براساس خشت نوشته‌های پیدا شده در آنجا، تمام کسانی که در تخت جمشید کار می‌کردند حقوق می‌گرفتند و در آن زمان بیمه بوده‌اند و جالب است که حتی زنان هم در ساخت تخت جمشید شرکت داشته‌اند.

در شاهنامه فردوسی آمده‌است:

جمشید پادشاهی عادل و زیبارو بود که نوروز را بر پا داشت و هفتصد سال بر ایران پادشاهی کرد. اورنگ یا تخت شاهی او چنان بزرگ بود که دیوان به دوش می‌کشیدند.

اوژن فلاندن مورخ فرانسوی در وصف تخت جمشید گفته است:

در بنا کردن پرسپولیس (تخت جمشید) ۲ عامل وجود داشته است دست پرقدرت بشر و مهارت استاد. این در تصاویر غول پیکر پادشاهان و نمادهای ملی ایرانیان آشکار است. شک ندارم که باستان شناسان این نکته را اثبات کرده اند. تخت جمشید در بین آثار باستانی جهانی اهمیت ویژه ای دارد. زیرا هرکس با دیدن آن مات و مبهوت می شود. هر چه در تخت جمشید است سرمشقی برای استادان امروزی است.

دکتر ریچارد فرای هم در وصف شکوه این مکان گفته است:

ویرانه های تخت جمشید با کاخ های پارسه نشانه های هنر شگفت جهان باستان است. ویرانه های این عظمت به راستی انسان را مبهوت خودش می کند. چه برسد به زمانی که این کاخ های ایرانیان با سنگ های قیمتی و سربازان پادشاهی و ستون های عظیم پابرجا بوده است.

پیر لوتی نویسنده مشهور فرانسوی:

کاخ های شاهنشاهی تخت جمشید یا پارسه یکی از عجایب دنیای قدیم بوده است و با اهرام مصر از حیث غرابت برابری می کند. تمام کتیبه های موجود در این کاخ ها با انسان سخن می گوید و درس عبرتی برای آیندگان است.

کاخ های تخت جمشید

تخت جمشید شامل کاخ ها و ساختمان های متعددی است که برخی از این کاخ ها شامل کاخ آپادانا، کاخ تچر، کاخ ملکه، کاخ هدیش، کاخ ه، کاخ سه در، کاخ صد ستون، کاخ شورا و … می باشد.

کاخ آپادانا

واژه آپادانا در زبان پارسی باستان خود به معنی کاخ است. کاخ آپادانا یا کاخ بار داریوش و خشایارشا یکی از کاخ های اندرونی تخت جمشیدمحسوب می شود که از قدیمی‌ترین کاخ های تخت جمشید نیز است. این کاخ که به فرمان داریوش بزرگ بنا شده‌است و برای برگزاری جشن‌های نوروزی و پذیرش نمایندگان کشورهای وابسته به حضور پادشاه استفاده می‌شده‌ است. کاخ آپادانا از ۷۲ ستون تشکیل شده‌است که در حال حاضر ۱۴ ستون آن پابرجا مانده است.

کاخ تچر

تچر به معنای خانه زمستانی است. این کاخ نیز به فرمان داریوش کبیر بنا شده و کاخ اختصاصی وی بوده‌است. روی کتیبه ای آمده است: «من داریوش این تچر را ساختم.»

در مرکز این کاخ تالاری ۱۲ ستونی که در طرفین به اتاقهایی متصل می شود قرار دارد و در سمت جنوب یک ایوان ۸ ستونی دارد که یک پلکان دو طرفه به آن میرسد و در طرفین پلکان نقش خدمتگزاران در حالی که خوراکی و ظروف غذا در دست دارند حک شده است.

کاخ هدیش

هدیش به معنای جای بلند است و این کاخ که کاخ اختصاصی خشایارشا بوده‌است، این کاخ را به نام زن دوم نامگذاری کرده است. کاخ هدیش از طریق دو مجموعه پلکان به کاخ ملکه ارتباط دارد. به خاطر ویرانی شدید اطلاعات زیادی در مورد این کاخ در دسترس نیست خیلی‌ها از اینجا به عنوان کاخ مرموز نام برده‌اند.

کاخ ملکه

این کاخ توسط خشایارشا ساخته شده‌ است و به دلیل وجود اتاق ها و حیاطهای اختصاصی کاخ ملکه یا حرمسرای پادشاه نام دارد. کاخ ملکه به نسبت سایر بناها در ارتفاع پایین تری قرار گرفته است. بخشی از این کاخ در سال ۱۹۳۱ توسط شرق‌شناس مشهور، پروفسور ارنست امیل هرتزفلد، خاکبرداری و از نو تجدیدبنا شد.

بر درگاههای این کاخ که بخش اعظمش در آتش اسکندر مقدونی سوخت، نقشهایی از ورود پادشاه به همراه خدمه خواجه به تالار مرکزی و نیز صحنه نبرد پادشاه یا هیولایی افسانه ای حک شده است. این کاخ اکنون به موزه تخت جمشید تبدیل شده است. دو کتیبه جانشینی و دیوان خشایارشا که از این کاخ کشف شده بود، در موزه ایران باستان قرار دارد.

کاخ ه

کاخ ه یا کاخ اچ یکی از کاخ‌های تخت جمشید است که در جنوب‌غربی تخت‌گاه و در غرب کاخ هدیش قرار گرفته‌است.

کاخ سه‌در

این کاخ توسط سه درگاه و چند راهرو به کاخ‌های دیگر راه می‌یابد و از این جهت آن را کاخ مرکزی و یا سه دری نیز می‌خوانند.  کاخ سه‌در، تالار شورا، دروازه شاهان، سه‌دروازه، سه دری یا کاخ مرکزی، در مرکز کوشک شاهی تخت جمشید قرار دارد. پیشتر بنای این کاخ را به داریوش بزرگ نسبت می‌دادند، اما دلایلی در درست است که ساخت کامل آن به وسیله اردشیر یکم صورت گرفته بوده‌است.

کاخ صدستون

کاخ صدستون یا بار عام یا تالار تخت، دومین کاخ تخت جمشید از نظر وسعت است. وسعت این کاخ در حدود ۴۳۰۰ متر مربع است و تالار مرکزی ۱۰۰ ستون (۱۰ در ۱۰) داشته است و از این روی به اسم صد ستون مشهور است و هر کدام از ستون ها ۱۴ متر ارتفاع داشته‌اند. خشایارشا ساخت این کاخ را شروع و اردشیر اول آنرا پایان داد.

کاخ شورا

به این کاخ از این جهت کاخ شورا گفته می شود چون احتمالا شاه در اینجا با بزرگان به بحث و مشورت می‌پرداخته است. با توجه به نقوش حجاری شده، از یکی از دروازه ها شاه وارد می شده و از دو دروازه دیگر خارج می‌شده است. به این دلیل به این جا کاخ شورا می‌گویند که در اینجا دو سر ستون انسان وجود داشته که جاهای دیگری نیست و سر انسان سمبل تفکر است.

ساختمان خزانهٔ شاهنشاهی

خزانه به فرمان داریوش بزرگ بنا شد و خشایارشا در آن اصلاحاتی به عمل آورده‌است. اکثر ظروف، مجسمه‌ها و به خصوص هشت لوح سنگی معروف خشایارشا از این محل به دست آمده‌است. در حفاری‌های علمی گذشته در این محل نیز تعداد زیادی الواح گلی به خط میخی و زبان عیلامی مربوط به دستمزد کارگران به دست آمده‌است. این مجموعه مشتمل بر یک تالار ۹۹ ستونی، یک تالار صد ستونی، تعدادی سالن، اتاق و دو حیاط خلوت است. مجموعه ساختمان‌های خزانه توسط حصاری ضخیم و خیابانی پهن از مابقی قسمت‌ها جدا می‌شده‌است. بر اساس روایت مورخین یونان باستان پس از سقوط تخت جمشید اسکندر طلا، نقره و اشیای قیمتی خزانه تخت جمشید را که بزرگترین خزانه هخامنشیان بوده‌است با سه هزار شتر و تعداد زیادی اسب و قاطر به محل دیگری انتقال داده‌است.

نظر شما درباره تخت جمشید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

نظر کاربران

  1. هنوز هیچ نظری در مورد این مکان ثبت نشده است، شما اولین نفر باشید، این گوی و این میدان :)