موزه آستان قدس رضوی مشهد
[تعداد: 1    میانگین: 5/5]

موزه آستان قدس رضوی، مستندترین مجموعه‌ای است که می‌تواند عنوان یک موزه کامل را به خود اختصاص دهد. اما آنچه در همین مجموعه به طور مشخص به عنوان موزه شناخته می‌شود فضاهایی است که اشیاء فرهنگی، تاریخی و هنری را تحت عنوان گنجینه‌های مختلف در خود جای داده است. که به طور اجمالی با تکیه بر اسناد و متون موجود پیشینه و وضعیت موجود آن بررسی و تدوین شده است.

مجموعه موزه های آستان قدس رضوی با بیش از یک میلیون بازدیدکننده در سال، یکی از بزرگترین و غنی ترین موزه های ایران قلمداد می گردد. این موزه‌ از پیشینه پایداری برخوردار می‌باشد. هدف از ایجاد این مرکز فرهنگی در حرم مطهر امام رضا (ع) ، نمایش نمونه‌هایی از آثار نفیسی بوده که در طی زمان توسط علاقه‌مندان به اهل بیت عصمت و طهارت (ع) تقدیم بارگاه ملکوتی این امام همام گردیده است.

اولین موزه در آستان قدس رضوی در سال ۱۳۲۴ هجری شمسی در ساختمانی به مساحت ۱۰۲۴ متر مربع در صحن امام خمینی بنا گردید. این موزه به مدت چهل سال تنها موزه آستان قدس رضوی بوده است. با استقرار نظام مقدس جمهوری اسلامی و آغاز تحول بنیادین در تمامی عرصه ها، موزه آستان قدس رضوی نیز مسیر توسعه را پیمود و در طی سالهای پس از انقلاب شکوهمند اسلامی ایران چندین بار دچار تغییر و دگرگونی گردید. در حال حاضر سازمان کتابخانه ها، موزه ها و مرکز اسناد آستان قدس رضوی در زیر مجموعه معاونت امور موزه ها دارای سه اداره حفاظت و مرمت آثار فرهنگی ، پژوهش و معرفی اشیاء و گنجینه های آستان قدس رضوی می باشد. در حال حاضر آستان قدس رضوی دارای موزه ها و گنجینه‏های متعدد می باشد که در ادامه به معرفی تعدادی از این مجموعه ها و نفایس موجود در آن میپردازیم.

موزه قرآن و نفایس

موزه آستان قدس رضوی مشهد

گنجینه قرآن و نفایس موزه آستان قدس رضوی یکی از غنی ترین گمجینه های قرآنی جهان است. اولین موزه قرآن جهان با ماهیت دینی و هنری در ۲۲ بهمن سال ۱۳۶۴ توسط آستان قدس رضوی در ساختمانی به مساحت ۸۰۰ متربع گشایش یافت. در حال حاضر این موزه سه گنجینه دارد و مجموعه‏ای از قرآن‏های خطی با قدمت تاریخی از قرن ۳ تا قرن ۱۳ ق، همچنین مجموعه‏ای از مرقعات از دوره صفوی تا عصر حاضر، مجموعه‏ای از جلد‏های لاکی و روغنی و نقاشی‏های گل و مرغ و تذهیب و خوشنویسی هنرمندان معاصردر آن به نمایش در آمده است. در طی ۲۵ سال گذشته تعدادی تابلوهای آیات قرآنی و ادعیه، جعبه قرآن و ابزار مرتبط با نگارش مانند: قلمدان‏ها، مرکب‏دان‏ها، قیچی و قط زن و قلم خوشنویسی به مجموعه اضافه شده است. اکنون این موزه با دارا بودن ۱۰۰۰ متر فضای نمایشی تعدادی از قرآن ها و نفائس خود را در معرض دید عموم قرار داده است. برخی از اهداکنندگان عمده این گنجینه عبارت است از: شاه عباس صفوی در سال ۹۷۹ش، ابوالبرکات رازی در سال ۴۰۹ش، ابوالقاسم منصور بن‌محمد بن‌کثیر در سال ۳۸۲ ش، محمد شجاعی همدانی در سال ۱۳۱۸ ش، رکن‌الدوله محمدتقی میرزا والی خراسان در سال ۱۲۶۳ش و…

برخی از نفایس
۱٫ قرآن با دستخط منسوب به حضرت امام علی علیه‌السلام
۲٫ قرآن با دستخط منسوب به حضرت امام حسن مجتبی علیه‌السلام
۳٫ قرآن با دستخط منسوب به حضرت امام حسین علیه‌السلام
۴٫ قرآن با دستخط منسوب به حضرت امام سجاد علیه‌السلام
۵٫ قرآن با دستخط منسوب به حضرت امام رضا علیه‌السلام
۶٫ قرآن مترجَم با تفسیر و ترجمه به زبان ترکی جغتایی
۷٫ قرآن کامل مترجَم پنجتفسیره
۸٫ برگی از قرآن به خط بایسنغر
۹٫ قرآن وقفی ابنکثیر
۱۰٫ قرآن کامل به خط اختراعی بابری
۱۱٫ قرآن کامل به خط میرعبدالقادر حسینی
۱۲٫ قرآن کامل به خط میرزا احمد نیریزی
۱۳٫ قرآن کامل به خط یاقوت مستعصمی
۱۴٫ قرآن روی چوب

موزه هدایای مقام معظم رهبری

موزه آستان قدس رضوی مشهد

بزرگترین اهداکننده اشیای موزه‌ای و نسخ خطی به آستان مقدس رضوی در توصیف وقف به‌عنوان میراث جاویدان می فرماید: «سنت وقف را می‌توان یکی از برترین آموزشهای علمی اسلام برای انفاق ماندگار مفید شمرد»، همچینن:« اکنون فرصت مغتنمی برای اجرای این حکم پیشرفته و والای اسلام است و باید از طریق تشویق مردم به وقف و همچنین ادای صحیح حق واقف در مورد موقوفه‌اش، سنت وقف را بیش از پیش در جامعه ترویج کرد».
علاقه‌مندان به جمهوری اسلامی ایران اعم از سران کشورهای خارجی، شخصیت‏های برجسته ایرانی و خارجی، هنرمندان و ارادتمندان به رهبر معظم انقلاب اسلامی از دور و اکناف جهان هنر و اشیای قیمتی خود را  به معظمٌ‌له هدیه می‌دهند و ایشان نیز آنها را به ساحت مقدس آقا علی بن موسی‌الرضا علیه‌السلام اهداء می‌نمایند.  باتوجه به ارزشمند بودن این اشیاء و توجه خاص مقام عظمای ولایت به آستان قدس رضوی، در۲۲ بهمن سال ۱۳۷۳ موزه‌ای با نام موزه هدایای مقام معظم رهبری در طبقه همکف ساختمان موزه قرآن و نفایس افتتاح شد. اشیای به نمایش درآمده در این موزه عبارت‌اند از: تابلوهای خط و تذهیب و نقاشی، تابلو فرش، تراش روی شیشه، معرق چوب و صدف، سوزن دوزی، قلم زنی روی مس، انواع ظروف، ماکت ها، مدال‏ها و سکه. این اشیاء در فاصله سال‏های ۱۳۷۳ تا ۱۳۹۳ به آستان قدس رضوی اهدا شده است. اکنون و در سال ۱۳۹۳ این موزه با دارا بودن ۱۰۰۰ متر فضای نمایش تعدادی از این آثار گرانبها را به نمایش گذاشته است.

موزه تاریخ حرم رضوی

موزه آستان قدس رضوی مشهد

در سال ۱۳۵۶ شمسی اشیای موزه قدیم جهت نمایش به ساختمان جدید در محل فعلی صحن کوثر منتقل گردید و موزه عمومی در طبقه همکف بازگشایی شد. در سال ۱۳۷۸ به منظور آشنایی بیشتر مردم با مراحل رشد و توسعه شهر مشهد و نیز حوادثی که در طی قرون بر اماکن متبرکه رضوی گذشته است، موزه تاریخ مشهد بنیاد گردید. باتوجه به ارتباط اشیای به نمایش گذاشته شده در این موزه با حرم مطهر امام رضا علیه‌السلام، در سال ۱۳۹۲ نام موزه تاریخ مشهد به موزه تاریخ حرم رضوی تغییر یافت. درحال حاضر با فضای نمایشی در حدود ۱۰۰۰ متر تعدادی از اشیای ارزشمند معنوی، تاریخی فرهنگی و هنری مانند: ضریح‌های طلا و نقره و فولادی، کتیبه‌های طلای حرم مطهر، درهای چوبی، درهای طلا و نقره، محراب‌های زرین فام، پنجره فولاد حرم مطهر، ظروف شستشوی ضریح مطهر، ابریق‌ها و آفتابه لگن‌های مورد استفاده در کشیک خانه و دفاتر حرم مطهر، انواع زیارتنامه‌ها، انواع وسایل روشنایی، قفل‌ها و عکس های تاریخی مربوط به اماکن متبرکه در موزه تاریخ حرم رضوی درمعرض نمایش قرار دارد.

تالار آثار استاد فرشچیان

موزه آستان قدس رضوی مشهد

تا قبل از سال ۱۳۸۹ شمسی، آثار استاد محمود فرشچیان در گنجینه هنرهای تجسمی موزه مرکزی به نمایش درآمده بود، اما در سال ۱۳۸۹ تالار استاد فرشچیان با سیزده تابلوی اهدایی استاد در طبقه همکف موزه قرآن و نفایس آستان قدس رضوی افتتاح شد. با اهدای پانزدهمین تابلوی ارزشمند ایشان با نام «معراج» در سال ۱۳۹۳، این تالار از غنای بیشتری برخوردار شده است. نقاشی‌های استاد بیشتر اکریلیک روی مقوای بدون اسید می‌باشد. آثار به نمایش گذاشته شده در تالار آثار استاد فرشچیان که همواره مورد استقبال بازدیدکنندگان قرار می‌گیرد عبارت‌اند از: ۱٫ پنجمین روز آفرینش؛ ۲٫ عصر عاشورا؛ ۳٫ پناه (یتیم‌نوازی حضرت علی«علیه‌السلام »)؛ ۴٫ یا رب؛ ۵٫ نیایش؛ ۶٫ اولین پیام؛ ۷٫ توسل (پرتره خودشان)؛ ۸٫ هدیه عشق (حضرت علی‌اصغر« علیه‌السلام »)؛ ۹٫ ضامن آهو(۲)؛ ۱۰٫ کوثر؛ ۱۱٫ رمی جمره (امتحان سخت)؛ ۱۲٫ پرچمدار حق (حضرت ابوالفضل علیه‌السلام)؛ ۱۳٫ خمسه آل‌طیبه (مربوط به اجدادشان)؛ ۱۴٫ ستایش پروردگار؛ ۱۵٫ معراج.
تابلوهای «شام غریبان» و «آسمان چهارم»، شانزدهمین و هفدهمین اثر اهدایی استاد، به‌زودی به این مجموعه نفیس افزوده خواهند شد. دو اثر یادشده هم‌اکنون در موزه سعدآباد تهران در معرض نمایش قرار دارند
تالار آثار استاد فرشچیان در صحن کوثر، طبقه همکف موزه قرآن و نفایس واقع است.
ساعت بازدید: شنبه تا چهارشنبه از ساعت ۸ تا ۳۰/۱۲، پنج‌شنبه‌ها ۸ تا ۳۰/۱۱، جمعه و ایام تعطیل از ۸ تا ۱۲٫
تعطیلات رسمی: شامل سه روز در سال است؛ “عاشورا”، “بیست و یکم رمضان”، “سیزدهم فروردین”.

موزه تخصصی فرش

موزه آستان قدس رضوی مشهد

بر اساس بررسی‌های تاریخی که تاکنون انجام شده است، خاستگاه فرش را فلات ایران دانسته‌اند. قدیمی‌ترین فرش موجود که تاکنون به دست آمده، فرش پازیریک نام دارد و جُل اسبی است که در ۲۵۰۰ سال پیش بافته شده و نقش‌مایه‌های آن شبیه نقوش تخت جمشید است.فرش نیز مانند هر پدیده دیگر در مسیر تاریخ، تحولات خاص خود را طی نموده است. تا پیش از اسلام، نقوش در حالتی انفرادی و مجزا از یکدیگر طراحی می‌شدند، اما در حوزه هنر اسلامی ‌این گسستگی ظاهری اجزا، جای خود را به وحدت و همبستگی بین طرح‌ها و نگاره‌ها داد. در اواخر دوره تیموری، طرح‌های گل و گیاه به طور چشمگیری تنوع پیدا ‌کرد، در دوره صفوی با ظهور استادان بنامی ‌چون استاد کمال‌الدین بهزاد و استاد محمد زمان، تحولی دیگر رخ داد، طرح‌های لچک ترنج و گل شاه عباسی، عمومیت و گسترش بی‌نظیری پیدا کرد و جای خود را در فرش باز نمود. در دوره قاجار نقش گل فرنگ و بته جقّه بر روی قالی و حتی جامه‌های درباریان رواج خاصی یافت.
در موزه آستان قدس رضوی که در سال ۱۳۲۴ در مجاورت مقبره شیخ‌ بهایی قرار داشت، علاوه بر سایر اشیای تاریخی، سه تخته قالی متعلق به دوره صفوی نیز در معرض نمایش قرار گرفته بود. در سال ۱۳۵۶، با ساخت و راه اندازی موزه مرکزی آستان قدس رضوی تعداد بیشتری از قالی‌های موجود به نمایش درآمد. افزایش روز افزون نذورات و اهدای قالی به آستان قدس رضوی موجب شد تا در سال ۱۳۷۷ اولین گنجینه فرش در محل ساختمان گنجینه قرآن و نفایس راه اندازی شود، اما با عنایت مقام منیع تولیت آستان قدس رضوی در سال ۱۳۸۳ ساختمان بزرگتر و مناسب‌تری برای نمایش فرش‌های نفیس آستان قدس رضوی ساخته شد که در آبان ۱۳۹۰، همزمان با عیدسعیدغدیرخم راه اندازی گردید. موزه تخصصی فرش دارای ۳ طبقه فضای نمایشی و ۱ طبقه فضای کارگاهی در زیربنایی به مساحت ۶۶۴۷ متر مربع است که یکی از بزرگترین موزه‌های تخصصی فرش جهان به شمار می‌رود. در حال حاضر در این گنجینه کم‌نظیر قالی ‌و قالیچه‌هایی با قدمت دوره صفویه تا حال حاضر که از نفیس‌ترین شاهکارهای هنری هستند درمعرض دید علاقه‌‌مندان قرار گرفته است. در انتخاب و چیدمان فرش‌های موزه سعی شده است برای هریک از مراکز مهم قالی بافی کشور، فضایی اختصاصی در نظر گرفته شود تا ضمن ملموس بودن ویژگی‌های فرش بافی این مناطق، به معرفی سابقه فرش بافی آنها نیز پرداخته شود. بر این اساس چیدمان موزه فرش به این شرح است: طبقه همکف: قالی‌های بافت مناطق مرکز و شرق کشور و همچنین قالی‌های پرده‌ای.
طبقه اول: قالی‌های بافت مناطق غرب و شمال غرب کشور و همچنین قالیچه‌های بافت ایلات وعشایر و قالی‌های تصویری
طبقه منهای یک: قالی‌های دوره صفوی و قالی‌های بزرگ مشهد.
ساعت بازدید: شنبه تا چهارشنبه از ساعت ۸ تا ۳۰/۱۲، پنج‌شنبه‌ها ۸ تا ۳۰/۱۱، جمعه و ایام تعطیل از ۸ تا ۱۲٫
تعطیلات رسمی: شامل سه روز در سال است؛ “عاشورا”، “بیست و یکم رمضان”، “سیزدهم فروردین”. بهای بلیت: با بلیت موزه مرکزی یکی است.

موزه مردم شناسی

موزه آستان قدس رضوی مشهد

هم‌زمان با ایام ولادت هشتمین اختر تابناک آسمان امامت و ولایت حضرت علی ابن موسی‌الرضا علیه آلاف التحیه و الثناء، در آذر سال ۱۳۸۵ موزه مردم شناسی به عنوان موزه‏ای تخصصی در محل حمام مهدی قلی بیک که بنایی قدیمی و مربوط به دوران صفویه است افتتاح گردید، تا حمام که روزگاری به عنوان پدیده‏ای فرهنگی، در زندگی مردم نقش ایفا می‏کرده است، اکنون نیز محلی برای پاسداشت آداب و رسوم، اعتقادات و سنن اجتماعی حاکم بر جامعه باشد و به نمایش برخی از اشیایی بپردازد که مشتاقان حضرت رضا علیه‌السلام با خلوص نیت به آستانش اهدا کرده‌‏اند. مساحت این بنا ۲۰۰۰ متر است که در ۹۰۰ متر فضای نمایشی تعدادی اشیای با ارزش و با موضوع مردم شناسی را در معرض دید عموم قرار داده است.
موزه مردم شناسی بنایی ارزشمند و حمامی با قدمت بیش از چهارقرن است، بنای اولیه‌اش که دارای کاربری حمام بوده به دستور مهدی‌قلی بیک میرآخور(مسئول اصطبل شاهی) شاه عباس اول صفوی در سال ۱۰۲۷ ق ساخته و  وقف ساحت مقدس حضرت علی بن موسی الرضا علیه‌السلام شده است. این حمام به علت هم‌جواری با مسجد ۷۲ تن (مقبره امیر ملک شاه) و نیز نزدیک بودن به حرم مطهر، در گذشته به نام «حمام شاه» و پس از پیروزی انقلاب شکوهمند اسلامی به «حمام رضوی» شهرت داشت  و تا سال ۱۳۶۷ دایر بوده است. در سال ۱۳۷۸ با دستور مقام منیع تولیت عظمای آستان قدس رضوی عملیات بازسازی آن آغاز گردید. این  بنا  دارای  چهار بخش  اصلی سربینه، گرم خانه، چال حوض(استخر آب سرد) و تون (آتشخانه یا گلخن) می‌باشد. محوطه ورودی حمام به‌وسیله پله و با انحنایی ملایم به هشتی کوچکی وصل می‏شود که پس از عبور از آن، با گردش به سمت راست به سر بینه وارد می‏شویم. در فضای سر بینه هشت ستون سنگی به صورت هشت و نیم هشت، پوشش گنبدی را استوار نگه‌داشته است که با نصب  تعدادی گلجام (نورگیر) در گنبد، روشنایی سر بینه تأمین شده است. سر در، هشتی ورودی، سر بینه (رختکن)، میاندر (هشتی ارتباطی بین دو فضای گرمخانه و سر بینه)، خزینه، تون (گلخن یا آتشخانه) و چال‌حوض (استخر آب سرد) از فضاهای حمام است. این بنا یکی از بزرگترین حمام‏های ایران می‏باشد که ساختاری بسیار زیبا از حمام‏های قدیمی را به نمایش می‏گذارد.

گنجینه تمبر و اقلام پستی

موزه آستان قدس رضوی مشهد

این گنجینه با فضای نمایشی ۳۰۰ متر تعداد زیادی تمبر و اقلام پستی ایران و اکثر کشورها را به نمایش گذاشته است. آنچه این گنجینه را در مقایسه با دیگر گنجینه ها و موزه های مشابه در جایگاه ویژه ای قرار می دهد، آنست که تقریباً تمامی تمبرها و دیگر اقلام پستی موجود در آن از مجموعه هدایای تقدیمی به آستان مقدس حضرت ثامن الحجج علیه آلاف التحیّه و الثناء است. در این گنجینه، صدها هزار قطعه انواع تمبر و دیگر اقلام پستی از دوره قاجار تا جمهوری اسلامی ایران موجود می‌باشد که تنها بخشی از آن، در معرض دید عموم قرار گرفته است.

گنجینه اسکناس

موزه آستان قدس رضوی مشهد

همزمان با تأسیس گنجینه تمبر و اقلام پستی در بهمن ماه سال ۱۳۶۹، گنجینه اسکناس نیز در مجموعه موزه های آستان قدس رضوی با حضور حضرت آیت الله واعظ طبسی؛ تولیت عظمای آستان قدس رضوی، افتتاح گردید. این گنجینه با در اختیار داشتن مجموعه ای قابل توجه از اسکناس های ایران و سایر کشورهای جهان یکی از گنجینه های شناخته شده در کشور می باشد که سالانه پذیرای صدها هزار نفر از زائران حرم مطهر رضوی و گردشگران و مجموعه داران اسکناس از ایران و سایر کشورها می باشد.

از میان ده ها هزار قطه اسکناس که اکثر آنها اهدایی ارادتمندان و شیفتگان به ساحت مقدس حضرت ثامن الحجج علیه آلاف التحیه و الثناء است، فقط بخشی از اسکناس های مربوط به ایران و سایر کشورهای جهان به نمایش گذاشته شده است.

از جمله فعالیت‌های این گنجینه، می‌توان به جمع‌آوری، تفکیک، شناسایی، فهرست برداری و نگهداری اسکناس ها با بهره گیری از دانش و تجربه کارشناسان، آماده سازی اسکناس ها جهت نمایش، راهنمایی بازدیدکنندگان و مجموعه داران از ایران و سایر کشورهای جهان، برگزاری نمایشگاه های اسکناس، ارائه خدمات به بازدیدکنندگان و مجموعه داران در قالب شناسایی اسکناس های ایشان و معرفی منابع شامل کتاب، مجله و کاتالوگ، راهنمایی بازدیدکنندگان علاقه مند درخصوص نحوه گردآوری، مجموعه سازی و نگهداری اسکناس ها و تهیه مطالب جذاب و خواندنی درباره اسکناس جهت سالن نمایش و پایگاه اینترنتی گنجینه اشاره کرد.

با توجه به اهمیت و گستردگی خدمات علمی به محققان، کتاب‌های منبع و مرجع با موضوع اسکناس تهیه و در گنجینه اسکناس قرار داده شده تا پژوهشگران بتوانند به راحتی به تحقیقات خود بپردازند. این منابع عبارت‌اند از: کتاب، کاتالوگ و مجلات مختلف. همین امر، بسیاری از پژوهشگران حوزه‌های مربوط به تاریخچه پول، بانکداری و … را به این گنجینه جذب نموده است. محققان و پژوهشگران می توانند ضمن برقراری ارتباط با اداره پژوهش و معرفی آثار موزه ها و یا گنجینه اسکناس ضمن انجام هماهنگی های لازم و رعایت ضوابط و مقررات، به انجام و تکمیل پژوهش‌های خود بپردازند. از میان خدمات ویژه قابل ارائه به محققان و پژوهشگران می‌توان به موارد ذیل اشاره نمود:

• در اختیار گذاشتن منابع شامل کتاب، مجله، کاتالوگ و نشریات مربوط به پول و بانکداری.
• پاسخگویی به پرسش‌های محققان و پژوهشگران با بهره گیری از راهنمایی های کارشناسان خبره.
• ارائه خدمات تهیه عکس و اسکن.
• حمایت از پایان نامه های دوره کارشناسی ارشد و دکتری.

گنجینه آبزیان

موزه آستان قدس رضوی مشهد

گنجینه آبزیان در تاریخ هشتم تیرماه ۱۳۷۸ همزمان با میلاد باسعادت پیامبر عظیم‌الشأن اسلام حضرت محمد صل‌الله‌علیه‌و‌آله و امام جعفر صادق علیه‌السلام در طبقه اول ساختمان موزه مرکزی آستان قدس رضوی با وسعت حدود ۴۵۷ مترمربع افتتاح گردید. این گنجینه شامل دو بخش نرمتنان و موجودات دریایی تاکسیدرمی است:
– در بخش نرمتنان تعدادی از گونه‌های مختلف صدف و حلزون و نمونه‌های دیگری به نمایش درآمده است.
– در بخش موجودات دریائی تاکسیدرمی نیز نمونه‌های با ارزشی از موجودات دریایی به خصوص خلیج فارس به نمایش گذاشته شده است، شامل: ماهی مومیایی شده با عنوان شیطان دریا، ماهی فوگل، سفره ماهی، مارماهی، انواع کوسه ماهی، لابستر، مادرمیگو؛ ام‌الروبیان، بچه ‌تمساح، لاک‌پشت، اسبک دریایی، ستاره دریایی، مرجان، اسفنج و… که از نظر علمی و زیست‌شناسی بسیار مورد توجه است.
از جمله اهداکنندگان شاخص می‌توان به آقایان «محمد سعید فؤاد وهبه» یکی از شیعیان کشور سوریه، دکتر محمدفرهاد رحیمی، عبدالله میرشکاری، مرتضی کوشک باغی، بهروز اسلامی، علیرضا رضایی، محمدابراهیم کریم‌زاده تربتی، ناصر درمحمدی، محسن پیل‌پای، رضا مؤمنی فرد، سید محمد حسنی‌نیا، ابوالفضل عیدیان و … اشاره نمود.

گنجینه نجوم

موزه آستان قدس رضوی مشهد

برخی از اشیای نفیس این گنجینه عبارت‌اند از: انواع تلسکوپ؛ شکستی و انعکاسی، کره؛ سماوی، نجومی و جغرافیایی، دوربین؛ چشمی، اپرا، تئودلیت (سمت‌یاب)، سکستانت و اکتانت، کادران؛ وسیله اندازه‌گیری زاویه‌های عمودی، انواع مدل حرکت زمین، وسایل نجوم دریایی، چندین نمونه گونیا، خط‌کش و پرگار؛ مورد استفاده در ساخت وسایل نجومی،دستگاه مورس و زلزله نگار.

گنجینه ساعت

موزه آستان قدس رضوی مشهد

گنجینه  ساعت شامل ساعت‌های آفتابی و مکانیکی است. برخی از ساعت‌های آفتابی آن عبارت‌اند از: ساعت آفتابی و تقویم، ساعت آفتابی استوایی و قطب‌نما، ساعت آفتابی افقی و عمودی شاخص مثلثی و قطب‌نما، آفتابی حلقوی کوچک، آفتابی استوایی شاخص مثلثی و قطب‌نما، آفتابی و قطب‌نمای کوچک، آفتابی شاخص مثلثی فلزی، آفتابی شاخص مثلثی و قبله‌نمای قابل حمل و نقل عبدالائمه، آفتابی شاخص مثلثی سنگی و …

گنجینه ظروف

موزه آستان قدس رضوی مشهد

گنجینه شامل تعدادی ظروف سفالی، چینی، بارفتن و فلزی است. سفال‌ها مربوط به عصر آهن؛۱۲۰۰ سال ق.م.، و دوره تاریخی(مربوط به دوره پیدایش خط) است که منابع با ارزشی برای دستیابی به شیوه زندگی و حتی عقاید مردمان آن روزگار دارد. همچنین ادامه این سیر تاریخی از ظهور اسلام و سلسله‌های مختلف مانند غزنوی، سلجوقی، صفوی و قاجار در این گنجینه به نمایش در آمده است. نمونه‌هایی از ظروف چینی مختلف از قبیل آبی سفید، پنج رنگ و هفت رنگ، ظروف بارفتن و ظروف بلوری دوره قاجار در معرض دید قرار داده شده است. بعضی از ظروف سفالی به نمایش درآمده مربوط به حفاری‌های داخل حرم مطهر است که در جریان ساخت و سازهای جدید به دست آمده است.

گنجینه مدال

موزه آستان قدس رضوی مشهد

این گنجینه در اوایل پیروزی شکوهمند انقلاب اسلامی با مدال‌های اهدایی مرحوم غلامرضا تختی در طبقه همکف موزه مرکزی شکل گرفت، اما با اهدای مدال‌های دیگر توسط ورزشکاران و نخبگان علمی، توسعه این گنجینه بیشتر ضرورت پیدا کرد که در ۸ تیر سال ۱۳۷۸ این گنجینه نیز تخصصی‌تر شد و چیدمان آن تغییر کرد. با استقبال فراوان هموطنان و بازدیدکنندگان خارجی از این گنجینه، مسئولان را برآن داشت که گنجینه‌ای مستقل تشکیل دهد. در سال ۱۳۹۲ گنجینه تخصصی مدال در طبقه دوم موزه مرکزی به مساحتی در حدود ۲۴۵ متر تعداد قابل توجه‌ای مدال، بازوبند، کاپ، تندیس و نشان در معرض نمایش بازدید کنندگان قرار گرفت. اکنون با اضافه شدن چندین مدال، نشان و کاپ از نام‌آوران عرصه علمی و ورزشی غنای این گنجینه را دوچندان کرده است. مدال‌های پهلوان سوخته سرایی، جانباز شه‌ستا و کاپ قهرمانی جهان در رشته تکواندو از تکواندوکاران جمهوری اسلامی ایران از نمونه‌هایی است که اخیراً به مجموعه اضافه شده است. اهدای مدال به موزه حضرت امام رضاعلیه السلام ، سرمایه ای عظیم برای عرض ارادت و محبت به آن حضرت و جاودانه شدن نام قهرمانان کشور است. از میان انبوه مدال های اهدایی هم اکنون تعداد قابل توجه ای مدال، بازوبند، کاپ، تندیس و نشان در معرض نمایش بازدید کنندگان قرار گرفته است .
از شاخص ترین مدال های اهدایی می توان به: مدال های اهدائی مرحوم جهان پهلوان تختی، پهلوان سوخته سرائی، مدال های جانبازان سرفراز و قهرمان و حماسه سازان میهن اسلامی در ورزشهای پارالمپیکی و جهانی، جام قهرمانی بیستمین دوره مسابقات قهرمانی تکواندوی جهان در سال ۲۰۱۱ م، تندیس گروه دوچرخه سواران خلیج فارس تا حریم رضوی، شهریور ۱۳۸۵، توپ طلای بهترین بازیکن فوتبال آسیا ۱۹۹۶م، ۲۸ مدال اهدایی علیرضا نصرآزادانی در رشته تکواندو، مدالهای امیرتوکلیان و مجید خدایی در رشته کشتی، همچنین در مسابقات رشته های علمی جهانی می توان به ۸ مدال مرحوم دکتر امرا… احمدی در رشته پزشکی، علی شریفی زارچی در رشته کامپیوتر، رضا صادقی در رشته ریاضی و دانشگاه آزاد اسلامی قزوین در رشته ربوکاپ اشاره نمود.
مدالهای قهرمانی جانبازان و معلولان در عرصه های بین المللی
ورزشکاران جانباز و معلول کشور عزیزمان با عزمی ستودنی و تلاشی مضاعف همواره در عرصه های بین المللی درخشیده اند و پرچم مقدس و سه رنگ جمهوری اسلامی ایران را در میادین جهانی به اهتزاز در آورده اند و بسیاری از این قهرمانان بنا به ارادت قلبی به مضجع شریف امام رضا علیه السلام مدال‏ها و کاپ‏های قهرمانی خود را به موزه آستان قدس رضوی اهداء نموده اند، جانبازانی همچون: عبدالرضا جوکار، مختار نور افشان، یوسف شه‏ستا و …
مدال آوران علمی در عرصه های بین المللی
فرزندان این سرزمین نشان داده اند که هر گاه فرصتی برای رشد و تعالی میسر شده، همه قله های پیشرفت را فتح می‏کنند، تک تک دانشمندان و نخبگان سرمایه های ایران عزیز هستند و تمام تلاش خود را صرف اعتلای پیشرفت جامعه می نمایند و همچون قهرمانان و پهلوانان ورزشی سعی بر درخشش در میادین علمی بین المللی دارند. کسب مدال های رنگارنگ، کاپ ها و تندیس های قهرمانی در رشته های مختلف علمی دلیلی بر این مدعا است. بخشی از مدال ها و تندیس های به نمایش در آمده در گنجینه مدال موزه آستان قدس رضوی متعلق به درخشش این قهرمانان در المپیادهای جهانی می باشد، از آن جمله می توان به مدال های مرحوم دکتر امرالله احمدی، رضا صادقی، امیر رضا محسن زاده کرمانی، دکتر مسعود منصوری، علیرضا صفدرزاده میبدی، جانباز علی لائی، علی شریفی زارچی، کاپ های قهرمانی روبوکاپ دانشگاه آزاد واحد قزوین و … اشاره کرد.

گنجینه سلاح

موزه آستان قدس رضوی مشهد

گنجینه سلاح با وسعت حدود ۲۰۰ متر مربع در ۸ تیرماه ۱۳۷۸ همزمان با میلاد پیامبر اکرم صلی‌الله‌علیه‌وآله‌ و ولادت امام جعفر صادق علیه‌السلام افتتاح شد.
گنجینه سلاح یکی از گنجینه‌های جذاب و پربیننده است که تعدادی از سلاح‌های سرد و گرم ساخت دوران صفویه تا زمان معاصر را به نمایش گذاشته است. برخی از آنها عبارت‌اند از: باروت‌دان یا دبه باروت، چاشنی‌دان، طپانچه تک ‌لول، طپانچه دو لول، تفنگ دنگی یا چکشی، تفنگ دنگی ۴ لول، تفنگ سرپر (تک لول)، مجموعه دوئل، تفنگ سرپر، کارد، خنجر، شمشیر فولاد جوهردار، کمان ترکیبی، گردن آویز اسب، ساعد‌بند، سپر، کلاهخود، تبر و تبرزین و سرنیزه، نیزه بلند دو سر منقوش لاکی روغنی، زره و …
این گنجینه در طبقه دوم ساختمان مرکزی موزه آستان قدس رضوی در صحن کوثر واقع است.
ساعت بازدید: از ساعت ۸ تا ۱۸، جمعه و ایام تعطیل از ۸ تا ۱۲٫
تعطیلات رسمی: شامل سه روز در سال است؛ “عاشورا”، “بیست و یکم رمضان”، “سیزدهم فروردین”.

گنجینه سکه

موزه آستان قدس رضوی مشهد

با افتتاح گنجینه تاریخ مشهد (تاریخ حرم رضوی) در سال ۱۳۷۸ در موزه مرکزی آستان قدس رضوی، مجموعه ای از سکّه‌های مربوط به دوران قبل از اسلام و سکه‌های دوره اسلامی و نیز مدال‌های اهدایی شخصیت‌های علمی و ورزشی، چون جهان پهلوان تختی به نمایش گذاشته شد. ضرورت تفکیک بخش نمایش سکّه‌ها از مدال‌ها و نیاز به توسعه و تحول گنجینه سکّه سبب شد تا در اوایل سال ۱۳۸۸، مجموعه سکّه ها به گنجینه تمبر، تاریخچه پستی و اسکناس منتقل و در فضایی وسیع تر به نمایش گذاشته شود. سکه‌های به نمایش درآمده از دوره‌های تاریخ به این شرح‌اند: مسکوکات تاریخی ایران شامل مسکوکات پیش از اسلام مربوط به دوران: هخامنشیان، سلوکیان، اشکانیان و ساسانیان. مسکوکات پس از اسلام مربوط به: اسپهبدان طبرستان، حکام عرب طبرستان، عرب ساسانی، امویان، عباسیان، آل بویه، سامانیان، غزنویان، سلجوقیان، خوارزمشاهیان، ایلخانان مغول، تیموریان، صفویه، افشاریه، زندیه،  قاجاریه، پهلوی  و جمهوری اسلامی. این گنجینه با فضای نمایشی ۱۵۰ متر تعدادی از سکه های نفیس ایران و ۵۰ کشور جهان را به معرض دید عموم قرار داده است.

گنجینه هنرهای تجسمی

موزه آستان قدس رضوی مشهد

گنجینه هنرهای تجسمی در هشتم تیرماه ۱۳۷۸ مصادف با میلاد مسعود پیامبر عظیم‌الشأن اسلام حضرت محمدصل‌الله‌علیه‌وآله و ولادت با سعادت امام جعفر صادق علیه‌السلام در طبقه اول ساختمان موزه مرکزی با ۴۵۰ مترمربع زیربنا افتتاح شد. اکنون و در سال ۱۳۹۳ تعدادی از آثار نفیس خود را در سبک‌های مختلف از هنرمندان برجسته ایرانی و اروپایی از جمله چهار اثر از استاد کمال الملک؛ نقاش معروف دوره قاجار به نام‌های: اشرف‌البلاد (بهشهر امروزی)، پل رودخانه تجن، منظره روستای پول کجور و رودخانه شیلات فرح آباد مازنداران در معرض دید عموم قرار داده است.

نظر شما

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

نظر کاربران

  1. هنوز هیچ نظری در مورد این مکان ثبت نشده است، شما اولین نفر باشید، این گوی و این میدان :)