توضیحاتی درباره نیشابور

نیشابور یکی از شهرهای مهم و بزرگ استان خراسان رضوی می باشد که در دامنه‌های ارتفاعات بینالود واقع شده است و دومین شهر بزرگ استان‌های خراسان بعد از مشهد می باشد. این شهر دارای جمعیت ۲۳۹٬۱۸۵ نفری است و در سال ۲۰۱۵ میلادی به فهرست جامعه کهن‌شهرها افزوده شد و یکی از با اهمیت ترین مناطق تاریخی، گردشگری، صنعتی محسوب می شود. آب و هوای نیشابور در تابستان‌ها خشک و گرم و زمستان‌ها سرد می باشد و به دلیل ارتفاع حدود ۲۳۰۰ متر بین دشت نیشابور و کوه‌های منطقه، شرایط خاصی از آب و هوا را دارد.

قدمت این شهر به قبل دوره ساسانیان برمی گردد و به دستور شاپور یکم در حدود دهه‌های میانی قرن سومِ میلادی بنا شد و به مرکز ساتراپی ابرشهر تبدیل شد و یکی از کهن‌ترین منطقه باستانی در خراسان بزرگ به شمار می آید که امروزه نیز مردمانی در آن مستقر هستند. قرون میانه تا سلطنت خوارزمشاهیان اوج شکوفایی و توسعه نیشابور بود و به عنوان پایتخت فرهنگی ایران از آن یاد می شد. نام باستانی نیشابور در کتاب اوستا رَئِوَنْت ذکر شده است و نام کوهی در منطقه و شهری در نیشابور بوده که آتشکده آذربرزین مهر را در خود جای داده است.

حاکم نیشابوری در کتاب تاریخ نیشابور در مورد گویش فارسی نیشابوریان در سده‌های میانه، مقدسی این چنین نوشته:

زبان مردم نیشابور فصیح و قابل فهم بوده‌است، جز آنکه آغاز کلمات را کسره می‌دادند و یائی بر آن می‌افزودند. مانند: «بیگو»، «بیشو»، و سین ای بی فایده (به بعضی صیغه‌های فعل) علاوه می‌کردند. مانند «بخردستی»، «بگفتستس»، «بخفتستی» و آنچه به این می‌ماند؛ و در آن سستی و لجاجی بوده‌است؛ و می‌نویسد که این زبان برای خواهش مناسب است.

این شهر یکی از خاستگاه های بزرگان علم و ادب در طول تاریخ بوده و جایگاه مخصوصی در بین شهرهای ایران در اختیار دارد به گونه ای که روزهای ۲۵ فروردین و ۲۸ اردیبهشت در تقویم رسمی کشور، به افتخار دو شاعر و عارف برجسته نیشابور یعنی فریدالدین عطار و عمر خیام نیشابوری نامگذاری شده‌است.