توضیحاتی درباره یزد

یزد یکی از شهرهای مرکزی ایران و مرکز استان یزد می باشد که در منطقه فلات مرکزی ایران، در بین رشته‌های شیرکوه و خرانق و در دشت یزد ـ اردکان واقع شده است. این شهر دارای جمعیت ۵۸۲٬۶۸۲ نفری طبق سرشماری سال ۱۳۹۰ می باشد و از سمت شمال با شهرستان‌های میبد و اردکان از شرق با شهرستان‌های اردکان و بافق، از غرب با استان اصفهان و از جنوب با شهرستان تفت، ابرکوه و مهریز همسایه است. آب و هوای یزد اقلیمی ـ گرم و خشک و بیابانی است و به دلیل میانگین بارندگی کم، تبخیر شدید، دور بودن از دریا، نزدیکی با کویر خشک و وسیع نمک، رطوبت نسبی کم و گرمای زیاد به یکی از گرم و خشک ترین شهرهای ایران تبدیل شده است. شهر بادگیرها، عروس کویر، دار العلم، شهر دوچرخه‌ ها و حسینیه ایران از القاب معروف یزد می باشد.

یزد به عنوان نخستین شهر خشتی و دومین شهر تاریخی جهان به شمار می آید و این موضوع را قسمتی از اولین صندوق امانات جهان در ۱۷۰۰ سال پیش که در این شهر بنا شده است ثابت می کند. از قرن هشتم هجری به بعد یزد به شکوه و آبادی رسید به طوری که اتابکان یزد این شهر را به پیشرفت رساندند. از آثار و ابزار های سنگی کشف شده در دره‌های شیر کوه، نگاره‌های روی تخت سنگ کوه ارنان و تکه سفالهای منقوش نارین قلعه میبد – که به دوره ایلامی برمیگردد، غارهای استان و آثار معماری و شهر سازی باستانی و… چنین برداشت می شود که شهرنشینی یزد، در چهار کانون باستانی (مهریز و فهرج)، (یزد)، (رستاق و میبد) و (اردکان) متمرکز بوده است.

ابن حوقل در کتاب خود به نام ایران فی صوره الارض درباره یزد چنین نوشته:

از مهمترین شهرهای ولایت اصطخر از سوی خراسان «کثه» است و آن حومه یزد و ابرقویه می‌باشد… اما کثه که حومه یزد است شهری است در کنار بیابان و هوای آن خشک سالم است و مانند شهرهای کوهستانی فراخ نعمت است و روستایی دارد که محصولش ارزان است. بیشتر بناهای آن دراز شکل است و از گل ساخته شده. در آنجا شهری است استوار که قلعه‌ای با دو دروازه آهنین دارد: یکی به نام ایزد (باب ایزد) و دیگری در مسجد (باب‌المسجد) که نزدیک مسجد جامع است. این جامع در ربض قرار دارد و آبهای آن از قنات تامین می‌شود…

معنی کلمه یزد در لغت به معنای مقدس و پاک بوده و به سرزمین مقدس و شهر خدا معروف می باشد. زبان فارسی با لهجه یزدی زبانی است که مردم یزد با آن صحبت می کنند و بیشتر واژه‌ها و ترکیبات شیوای فارسی را در گویش خود حفظ کرده‌اند. تعداد زیادی از زرتشتیان در یزد مستقر هستند و بین خود به زبان بهدینی (گَورونی یا دری زرتشتی) تکلم می کنند. از جاذبه های تاریخی و گردشگری یزد می توان به بازار خان، بازار زرگری، بازار قیصریه، میدان خان، مسجد جامع یزد، مسجد امیرچقماق و باغ دولت‌آباد اشاره کرد.